Συχνές Ερωτήσεις

1. Πώς μπορώ να καταλάβω αν χρειάζομαι συμβουλευτική ή ψυχοθεραπεία; περισσότερα…

Το άτομο έρχεται κάποια στιγμή αντιμέτωπο με ερωτήματα, δυσκολίες ή εσωτερικές συγκρούσεις που το κάνουν να ζητήσει υποστήριξη. Τόσο η συμβουλευτική όσο και η ψυχοθεραπεία προσφέρουν ένα πλαίσιο κατανόησης και προσωπικής εξέλιξης, όμως διαφοροποιούνται ως προς το βάθος και τη διάρκεια της διαδικασίας. Στην προσωποκεντρική προσέγγιση και οι 2 μορφές έχουν έναν κοινό πυρήνα, την πίστη ότι το άτομο διαθέτει μέσα του τη δύναμη και τη σοφία να αυτοπραγματωθεί, όταν βρεθεί σε ένα περιβάλλον αποδοχής, ενσυναίσθησης και αυθεντικής σχέσης.

Συμβουλευτική (Counseling)

Η συμβουλευτική, σαν διαδικασία, προσφέρει στο πρόσωπο που θα την επιλέξει τη δυνατότητα να εξερευνήσει θέματα της καθημερινότητας, όπως δυσκολίες στις σχέσεις, επαγγελματικά διλήμματα, συναισθηματικές προκλήσεις. Ο ρόλος της/του συμβούλου δεν είναι να δώσει έτοιμες απαντήσεις, αλλά να συν-διερευνήσει με σεβασμό και αποδοχή τις ανάγκες και τις επιθυμίες του ατόμου, βοηθώντας το να αναγνωρίσει τις προσωπικές του δυνάμεις και να κάνει επιλογές πιο συντονισμένες με τις αξίες και τα συναισθήματά του.

Η διαδικασία βοηθά συχνά το άτομο να:

• Διερευνήσει τα συναισθήματα και τις ανάγκες του χωρίς φόβο κριτικής.

• Αναγνωρίσει τα μοτίβα συμπεριφοράς που δυσκολεύουν τη σχέση με τον εαυτό ή τους άλλους.

• Ενισχύσει την αυτοπεποίθηση και την ικανότητα λήψης αποφάσεων.

• Καλλιεργήσει επικοινωνιακές δεξιότητες και μη βίαιη επικοινωνία, ώστε να σχετίζεται πιο συνειδητά και με σεβασμό.

Η συμβουλευτική εστιάζει περισσότερο στο εδώ και τώρα, με στόχο να ενδυναμώσει το άτομο ώστε να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις προκλήσεις της ζωής του και να συνδεθεί πιο αυθεντικά με τον εαυτό του και τους άλλους.

Ψυχοθεραπεία (Psychotherapy)

Η ψυχοθεραπεία, στο πλαίσιο της προσωποκεντρικής προσέγγισης, είναι μια βαθύτερη διαδικασία προσωπικής ανακάλυψης και εσωτερικής αλλαγής. Δεν εστιάζει μόνο στην επίλυση ενός προβλήματος, αλλά στη σχέση που το άτομο διαμορφώνει με τον εαυτό του και στη σταδιακή απελευθέρωση του αυθεντικού του δυναμικού.

Η/ο ψυχοθεραπεύτρια/της λειτουργεί ως συνοδοιπόρος που δημιουργεί ένα ασφαλές περιβάλλον με ενσυναίσθηση, αποδοχή και γνησιότητα. Μέσα από τη θεραπευτική σχέση, το άτομο μπορεί να:

• Συνδεθεί με τα βαθύτερα συναισθήματα και τις ανεκπλήρωτες ανάγκες του.

• Κατανοήσει εσωτερικές συγκρούσεις και πρότυπα που το κρατούν πίσω.

• Αναπτύξει αυτοσυμπόνια και αυτοαποδοχή, θεραπεύοντας πτυχές του εαυτού που έχουν πληγωθεί.

• Εμπιστευτεί ξανά την εσωτερική του φωνή και τη φυσική του ικανότητα για ανάπτυξη και ψυχική ισορροπία.

Η ψυχοθεραπεία, επομένως, δεν είναι μια διαδικασία διόρθωσης, αλλά μια ζωντανή ανθρώπινη σχέση που δίνει χώρο στο άτομο να ξανασυναντήσει τον εαυτό του με ειλικρίνεια και αγάπη.

Συνοψίζοντας

Αν επιθυμείς υποστήριξη σε συγκεκριμένες δυσκολίες, ενδυνάμωση και βελτίωση δεξιοτήτων, η συμβουλευτική μπορεί να είναι το κατάλληλο πρώτο βήμα.

Αν νιώθεις την ανάγκη να κατανοήσεις σε βάθος τον εαυτό σου, να επεξεργαστείς συναισθηματικές πληγές ή επαναλαμβανόμενα μοτίβα, τότε η ψυχοθεραπεία μπορεί να προσφέρει έναν πιο ουσιαστικό χώρο εσωτερικής διερεύνησης.

Σε κάθε περίπτωση, η/ο θεραπεύτρια/της-σύμβουλος δεν καθορίζει τη διαδρομή, αλλά συνοδεύει το πρόσωπο στη δική του μοναδική πορεία αυτογνωσίας, αποδοχής και ανάπτυξης.

2. Ποια είναι η διαφορά μεταξύ του Ψυχολόγου και του Συμβούλου Ψυχικής Υγείας; Ποιο είναι το νομοθετικό πλαίσιο στην Ελλάδα; Υπάρχει ουσιαστική διαφορά; Πώς μπορώ να διασφαλίσω την ποιότητα των υπηρεσιών;

μάθε περισσότερα…

Στην Ελλάδα, ο τίτλος ψυχολόγος (psychologist) είναι νομοθετικά κατοχυρωμένος. Για να μπορεί κάποιος να ασκήσει νόμιμα το επάγγελμα, πρέπει να έχει πτυχίο από αναγνωρισμένο Πανεπιστήμιο (Ελλάδας ή εξωτερικού) και να τηρεί τον κώδικα δεοντολογίας των ψυχολόγων.

Ο σύμβουλος ψυχικής υγείας (mental health counselor) δεν είναι κατοχυρωμένος τίτλος με τον ίδιο τρόπο. Συχνά πρόκειται για επαγγελματίες που έχουν εκπαιδευτεί σε ψυχοθεραπευτικές ή συμβουλευτικές προσεγγίσεις (π.χ. προσωποκεντρική, γνωστική-συμπεριφορική, Gestalt), αλλά μπορεί να μην έχουν ελληνικό πανεπιστημιακό πτυχίο ψυχολογίας.

Ωστόσο, η πραγματική διαφορά στην ποιότητα της υπηρεσίας δεν μετριέται μόνο από τον τίτλο ή αν το πτυχίο είναι «αναγνωρισμένο» από το ελληνικό δημόσιο. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι:

• Η εκπαίδευση και οι σπουδές

• Το βάθος και η εξειδίκευση στη μέθοδο που χρησιμοποιεί ο επαγγελματίας

• Το προσωπικό βίωμα και η εμπειρία: πόσο έχει ασχοληθεί με ανθρώπους σε παρόμοιες καταστάσεις και πώς εμπεριέχει τη δική του αυτογνωσία στην εργασία

• Η εποπτεία, η τακτική συζήτηση της δουλειάς με πιο έμπειρους συναδέλφους, που διασφαλίζει αντικειμενικότητα και ασφάλεια

• Η συνεχής εκπαίδευση και πρακτική εξάσκηση, η επένδυση στο να κατανοεί ο επαγγελματίας τις τελευταίες εξελίξεις και να βελτιώνεται διαρκώς

Με άλλα λόγια, η ποιότητα μιας συνεδρίας δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το πτυχίο ή τον τίτλο, αλλά από τον συνδυασμό εκπαίδευσης, προσωπικής ανάπτυξης, επαγγελματικής αφοσίωσης και εποπτείας.

Για να διασφαλίσεις ότι η υπηρεσία που λαμβάνεις είναι αξιόπιστη, μπορείς να προσέξεις:

• ποια εκπαίδευση και κατάρτιση έχει ο επαγγελματίας και σε ποια προσέγγιση

• αν παρακολουθεί τακτικά εποπτεία και συνεχίζει να μαθαίνει

• αν υπάρχει διαφάνεια στον τρόπο δουλειάς και στα όρια της συνεργασίας

• τι εμπειρία έχει με ανθρώπους με παρόμοια ζητήματα

Στον χώρο Creating Change, δίνουμε μεγάλη σημασία σε όλα αυτά. Η εκπαίδευση, η εποπτεία, η προσωπική ανάπτυξη και η βαθιά ενασχόληση με τον χώρο της ψυχικής υγείας είναι αυτό που διασφαλίζει ότι κάθε συνεδρία είναι ποιοτική και ασφαλής, ανεξάρτητα από τίτλους ή κρατικές αναγνωρίσεις.

3. Είναι η πρώτη φορά που δοκιμάζω την ψυχοθεραπεία/συμβουλευτική; Τι χρειάζεται να γνωρίζω; (διαδικασία, χρόνος, κόστος, ακυρώσεις, απόρρητο)

Η πρώτη συνεδρία μπορεί να φαίνεται λίγο άγνωστη, αλλά σκοπός της είναι να σου δώσει ασφάλεια, χώρο και χρόνο να εκφραστείς. Συνήθως οι συνεδρίες διαρκούν 50 με 60 λεπτά, χρόνος αρκετός για να μιλήσουμε για όσα νιώθεις και να κατανοήσουμε πώς θα δουλέψουμε μαζί.

Διαδικασία

Στην αρχή συζητάμε τα βασικά: τι σε φέρνει στη συνεδρία, ποιες είναι οι ανάγκες σου και πώς μπορεί να προχωρήσει η συνεργασία μας. Δεν υπάρχουν «σωστές απαντήσεις», ούτε χρειάζεται να προετοιμαστείς. Η συνεδρία είναι χώρος για να ακουστείς, να κατανοήσεις και να δοκιμάσεις να δεις τι σου ταιριάζει.

Απόρρητο

Ό,τι συζητάς στη συνεδρία παραμένει απόρρητο. Σύμφωνα με τον νόμο, το απόρρητο αίρεται μόνο σε πολύ συγκεκριμένες περιπτώσεις, όταν ο/η θεραπευτής/τρια πληροφορείται ότι υπάρχει άμεση πρόθεση να βλάψεις τον εαυτό σου ή κάποιον άλλο. Εκτός από αυτή την περίπτωση, όλα όσα μοιράζεσαι παραμένουν προστατευμένα.

Ακυρώσεις

Αν χρειαστεί να ακυρώσεις μία συνεδρία, πρέπει να το κάνεις τουλάχιστον 24 ώρες πριν. Σε διαφορετική περίπτωση, η συνεδρία θεωρείται πραγματοποιηθείσα.

Αν για οποιονδήποτε λόγο η θεραπεύτρια δεν καταφέρει να βρίσκεται στη συνεδρία εκτάκτως, η επόμενη συνεδρία παρέχεται δωρεάν. Ό,τι ισχύει για τη θεραπεύτρια ισχύει και για σένα. Η διαδικασία είναι αμοιβαία και δίκαιη.

Κόστος

Το κόστος κάθε συνεδρίας είναι 50€. Για ευπαθείς ομάδες προσφέρονται συνεδρίες σε χαμηλότερο κόστος, ώστε η ψυχοθεραπευτική υποστήριξη να είναι πιο προσβάσιμη σε όποιον τη χρειάζεται.

Η πρώτη συνεδρία

Είναι δοκιμαστική, για να δεις πώς αισθάνεσαι στον χώρο, με τον ρυθμό και το προσωπικό σου tempo. Παράλληλα, για εμένα αποτελεί ευκαιρία να αξιολογήσω αν μπορώ να υποστηρίξω το θεραπευτικό σου αίτημα με βάση την εκπαίδευση και την εξειδίκευσή μου. Αν ναι, θα σου προτείνω ένα εξατομικευμένο πλάνο συναντήσεων. Σιγά-σιγά, μέσα από τις επόμενες συνεδρίες, θα υπάρξει η δυνατότητα να δούμε μαζί τι σε βοηθά και τι δουλεύει περισσότερο για εσένα.

Βιβλιογραφία

Rogers, Carl (1980). A Way of Being. London, UK: Houghton Mifflin Publications.
Rogers, C. R., & Cooper, M. (2010). Person-Centered Therapy: Theory, Practice, and Research. London, UK: Sage Publications.
Συλλογικό, μετάφραση Κουστένη, Ι., Ζαρογιάννης, Π. (2021). The Handbook of Person-Centred Psychotherapy and Counselling. Θεωρία, Εφαρμογές και Θεραπευτική Πρακτική. Ελληνικές Εκδόσεις Παπαζήσης.

Αν θέλεις, μπορώ να σου πω και ποια σημεία είχαν τα περισσότερα λάθη για να τα προσέχεις μελλοντικά όταν γράφεις.